Amiga 1200 i jej wielkość

Pierwszy komputer jaki miałem możliwość posiadać była Amiga 1200. Na obecne czasy był to sprzęt dość interesujący, posiadał specjalizowane układy graficzne i muzyczne, jego struktura była zwarta. Był to sprzęt wykorzystywany głównie do gier, także nikt nie myślał o rozbudowie, czy wymianie komponentów komputera. Główną zaletą Amigi były układy graficzne, które nazwano AGA(Advenced Graphics Accelerator), cechowały się wyświetleniem obrazu o wysokiej rozdzielczości w 256 kolorach z palety 16,8 mln. Obraz wyświetlany w trybie PAl, NTSC, Multiscan, DoublePAL, DoubleNTSC i inne, w przypadku wysokich rozdzielczości obraz wyświetlany był z wybieraniem międzyliniowych, czyli co drugą linię, co dawało efekt migania (Interlace). praca układu realizowana była na 8 bitplanach, z których wczytanie z każdej jednego bitu na danej pozycji tworzyło liczbę 8 bitową i dawało wartość koloru z tablicy kolorów. Taka technika wyświetlania obrazu wykorzystywana w układach sprawdzała się jedynie w przypadku grafiki 2D, czyli gier, które na obecne czasy królowały na rynku. W tym samym czasie komputery PC miały wielki problem z grafiką 2D i scrollingiem obrazu w pionie i poziomie, co dawało Amidze wielką przewagę. Każdy pamięta takie hity jak Alien Bred Tower Assault, Elfmania, czy klasyka RPG Ishar, gdzie grafika i animacja była dopieszczona w każdym szczególe.

Amiga 1200 A1200 technical Specifications : Motorola MC68EC020 14.32 MHz CPU, 2 megabytes Chip RAM on motherboard, 512k ROM on motherboard, 2.5 drive mountable, 3.5 880k internal floppy drive, Integrated keyboard, A1200 trapdoor 150 pin local bus expansion, PCMCIA 2.0 expansion bus, RS-232 serial port, Centronics parallel port, 2 mouse/joystick ports, Colour composite video port, 15kHz colour RGB analogue video port, 31KHz SVGA video output, 2 stereo audio output ports, Optional battery backed clock, 110 volt/60Hz 23 watts power supply (external).

Układy AGA korzystały również z techniki EHB, HAM i HAM8, która umożliwiała wyświetlenie większej liczby kolorów na ekranie monitora, dzięki temu oglądać można było 256 tyś kolorów jednocześnie. Jednak w przypadku gier spowalniało to proces przetwarzania grafiki przez układ AGA, dlatego te tryby były wykorzystywane raczej do wyświetlania statycznych obrazków w programach. Choć niektórzy koderzy ze sceny amigowej kodowali niezłe dema wykorzystując tą technikę. Drugą zaletą Amigi były układy muzyczne tzw. chipset Paula, generujące dźwięk 8 bitowy 4 kanałowy o dobrej jakości, przede wszystkim muzyka była propagowana na scenie, gdzie tworzono wysokiej jakości utwory w formacie Tracker'a, Digi Booster'a. i inne. Do tej chwili posiadam zbiory muzyczne, gdzie można posłuchać prawdziwie brzmiącej cyfrowej muzyki. Zaletami były również posiadanie i obsługa kontrolera AT-Bus, wbudowany był w płytę główną, posiadał łącze 44 pinowe dla obsługi dysków 2,5 calowych, jednak nie było problemów z przejściówką na 40 pinowy kabel i dyski 3,5 calowe. Niestety standardowa desktopowa obudowa nie mieściła takich dysków, więc trzeba było zakupić odpowiednią obudowę lub samemu przenieść Amigę do obudowy od PC. Jeden kontroler obsługiwał tylko 2 urządzenia IDE, choć powstały przejściówki obsługujące do 4 urządzeń - to się nazywa pomysłowość. Jednak jedną z największych zalet był system, dość prosty i funkcjonalny, w przypadku Amigi1200 i ROMU 3.0 możliwe było uruchomienie systemu operacyjnego Workbench 3.0. W wersji standardowej był on dość ubogi, dlatego powstawały coraz to nowsze łatki i nakładki, zwiększające efektywność systemu jak i jego wygląd. Aplikacje pisane pod system Amigi nie wymagały ogromnych ilości pamięci i ogromnych mocy, działały już na zwykłej Amidze1200. No i co najważniejsze nie obciążały magistral pamięciowych i dyskowych, jak to miało miejsce w PC (tzw. mielenie dyskiem ). Jak na tamte czasy Amiga dysponowała dużymi możliwościami, które niestety stały się z czasem niewystarczające.

Jedną wadą i przyczyną szybszego upadku Amigi była jej zamknięta architektura, która uniemożliwiała dalszą rozbudowę. Dopiero, gdy wkroczyła grafika 3D, tryby chynky obsługiwane przez karty graficzne PC i karty muzyczne 16 bitowe, rozbudowa Amigi stała się wręcz wymagana. Początkowo były to proste karty pamięci od 512kb - 8MB dołączane poprzez 1 50-pinowe złącze procesora lub poprzez slot PCMCIA. Jako, że Amiga miała tylko jedną szynę można było do niej dołączyć jedną kartę, powstawały więc płyty posiadające dodatkowe sloty Zorro I, Zorro II, do których można było zamontować karty graficzne i karty muzyczne. Płyty posiadały również slot PCI, jednak nigdy nie został użyty i obsługiwany przez system Amigowy. Takie rozwiązania dublowały elementy na płycie głownej, Amiga posiadała po 2 procesory, 2 karty graficzne, 2 muzyczne, było to jedno rozwiązanie rozbudowy Amigi i dość kosztowne. Były projekty, które bazowały na płycie Amigi1200 i dawały jej otwartą architekturę, jednak nigdy nie zostały wprowadzone do produkcji. Kolejnym problemem był procesor, który standardowo w Amidze1200 to Motorola 68020 taktowana 14Mhz zegarem, osiągała dość mizerne rezultaty w przypadku rozwijających się komputerów PC. Gdy na rynku obecne były PC 386, Amiga była dla nich konkurencją, jednak dla Pentium już nie.
Karta Apollo 1240 z procesorem M68040Możliwości rozbudowy i wyboru procesora były duże, od Motorola 68020 28Mhz poprzez 68030, 68040 i najlepszy 68060 taktowany zegarem 50Mhz. Oczywiście podkręcanie było również jedną z możliwości wyciągnięcia więcej mocy z procesora, ale wymagał integracji w kartę i zmianę oscylatorka z większym zegarkiem. Jednak każdy szanujący się Amigowiec podkręcał. Niestety na tym poprzeczka się skończyła i możliwości tej architektury procesorów były wyczerpane. Przez długi okres Amiga trzymała się w walce z komputerami PC i Macintoshami, które również wypełniały w małym stopniu rynek komputerów. W przypadku Macintosha nie było większego problemu, ponieważ oba komputery posiadały ten sam procesor, dlatego powstało kilka znanych emulatorów, na których można było dość szybko emulować oprogramowanie Macintosha. Dwa znane w światku amigowców emulatory ShapeShifter i Fusion, dawały możliwość w 100% zgodnego trybu emulowania maszyn Macintosh. Tutaj problemem szybkości była szybkość generowania grafiki i nieszczęsne kości AGA z pracą plener. Jednak rozwiązaniem było emulowanie na układach AGA trybu chunky, były to sterowniki c2p, czyli chynkyToplener, dawały dość szybką emulację w 256 kolorach. Jednak najlepszym rozwiązaniem był zakup karty graficznej, osiągaliśmy wtedy nawet lepsze rezultaty w porównaniu ze standardowym makiem i takim samem procesorem na pokładzie Amigi. W przypadku PC emulacja była dość mizerna, wolna, choć możliwa np.: dość znany PCTask, na którym można było uruchomić początkowo PC z procesorem 286 i 486 i pentium.

W czasie, gdy rozwój PC powoli nabierał tempa, do Amigi projektowano różne urządzenia, dające jej możliwości przewyższające obecny rynek. Powstawały wysokiej jakości karty muzyczne, graficzne. Problemem była ich obsługa z poziomu systemu. Ponieważ system był od dawna nie rozwijany, postanowiono napisać systemy, które obsługiwałyby dodatkowe urządzenia. I tak powstał CGX, system rozprowadzany z kartami CyberVision, oczywiście nie mogę zapomnieć o systemie Picasso96, który obsługiwał karty serii Picasso. Te dwa systemy współzawodniczyły ze sobą przez długi okres, aż napisano sterownik dla CGX, który obsługiwał P96. Taki system dawał obsługę kart graficznych i wykorzystanie trybu chunky, powstały też sterowniki dla CGX, obsługujące kości AGA, dzięki czemu można było uruchomić programy napisane tylko dla CGX na zwykłej AGA-cie. Natomiast dla kart dźwiękowych powstał system AHI, gdzie również napisano sterownik dla Pauli, który dawał możliwość słuchania muzyki przez 14 bitowe kanały - WoW. Dawało to znaczną poprawę w przypadku 8 bitów, jednak, gdy ktoś chciał naprawdę zająć się muzyką musiał zakupić kartę muzyczną 16 bitową.

Wielki przełom nastąpił jednak, gdy wprowadzono procesory pentium w komputerach PC i procesory PowerPC w iMac'ach. Procesor Amigi nie mógł być już rozwijany, więc postanowiono wykorzystać procesor (RISC) PowerPC. Podobnie jak w Macintosh'ach zastąpiono procesor Motorola przez PowerPC, tak też postąpiono w kwestii Amigi. Dawało to duże możliwości i dalszy rozwój platformy. Problemem był jednak system operacyjny i zgodność w dół z instrukcjami procesora Motoroli. Początkowo system pracował na dwóch procesorach, czyli nadal pod nadzorem Motoroli, dopiero gdy dany kod programu odwoływał się do nowego procesora [biblioteki w systemie], włączana była jego obsługa. Takie rozwiązanie dawało zgodność w dół z dostępnym oprogramowaniem, ale nie wykorzystywało pełnej mocy tych procesorów.

Powstały również systemy obsługujące tylko procesory PowerPC, kernele PowerUP i WarpOS, jednak nie były zgodne ze starszym oprogramowaniem. Najlepszym rozwiązaniem był nowy system MorpOS, który stał się dość popularny w gronie PowerPC'ów. MorphOS emuluje procesory 68k, z wykorzystaniem techniki kompilacji dynamicznej (JIT). Od wersji 1.4 MorphOSa dostępne są sterowniki 3D dla kart Voodoo3 i Voodoo4. Obecnie rozwój Amiga OS4.0Amigi wspierany jest przez kolejne procesory PowerPC, powstały też płyty główne Pegasos i Pegasos II, mające naprawdę dobre parametry. Znany jest też komputer AMIGA ONE, jako pierwszy zwarta platforma Amigowa z PowerPC. Jednak do dzisiaj Amiga 1200 jest przez większość użytkowników rozbudowana i używana. Co do systemu operacyjnego, to mamy obecnie AmigaOS4.0, początkowo 3.0, 3.1, 3.5 i 3.9.

Strony poświęcone komputerom Amiga
http://www.amiga.com.pl/ http://www.elbox.com/products.html http://intuitionbase.com/